IPv6 Nedir?

IPv6 neden geliştirildi?

İnternetteki her cihazın bir IP adresine ihtiyacı vardır. IP adresi nedir yazımızda anlattığımız IPv4, 32 bitlik adresler kullanır ve toplam 4.294.967.296 (yaklaşık 4,3 milyar) farklı adrese izin verir. Akıllı telefonlar, bilgisayarlar, televizyonlar ve akıllı ev cihazlarıyla birlikte bu sayı yetersiz kaldı.

Adres sıkıntısını geçici olarak çözmek için evlerde tek genel IP adresini birçok cihazın paylaşmasını sağlayan NAT, operatörlerde ise birçok abonenin aynı adresi paylaştığı CGNAT kullanılıyor. IPv6 ise sorunu kökten çözmek için tasarlandı: 128 bitlik adresleri sayesinde yaklaşık 3,4 × 10³⁸ adres sunar. Bu, dünyadaki her cihaza kendi genel adresini vermeye fazlasıyla yeter.

IPv4 ile IPv6 arasındaki farklar

IPv6 adresi nasıl yazılır ve kısaltılır?

Bir IPv6 adresi, her biri dört onaltılık (0–9 ve a–f) karakterden oluşan sekiz gruptan oluşur:

2001:0db8:0000:0000:0000:0000:0000:0001

Bu uzun yazılış iki kuralla kısaltılır:

1. Baştaki sıfırlar atılır: 0db8 → db8, 0000 → 0, 0001 → 1.
2. Art arda gelen sıfır grupları bir kez :: ile gösterilir: Sonuç 2001:db8::1 olur. :: bir adreste yalnızca bir kez kullanılabilir; aksi halde kaç sıfır grubunun atlandığı anlaşılamaz.

Bu yazıdaki örnekler, belgelerde kullanılmak üzere ayrılmış 2001:db8::/32 aralığındandır; gerçek bir cihaza ait değildir.

Sık göreceğiniz IPv6 adres türleri

• Genel adresler (2 veya 3 ile başlar): İnternette kullanılan adreslerdir. IP Adresim sayfasında gördüğünüz IPv6 adresi bu türdendir.
• Yerel bağlantı adresleri (fe80:: ile başlar): Her ağ kartının kendiliğinden oluşturduğu, yalnızca aynı ağ içinde geçerli adreslerdir. ipconfig çıktısında sıkça görürsünüz; internete çıkmaz.
• Benzersiz yerel adresler (fd ile başlar): Bazı modemlerin ev ağı içinde kullandığı özel adreslerdir; IPv4'teki 192.168.x.x adreslerine benzer.
• ::1: IPv4'teki 127.0.0.1 gibi cihazın kendisini gösterir (localhost).

IPv4 ve IPv6 birlikte nasıl çalışır?

İnternetin tamamı bir anda IPv6'ya geçemediği için bugün çoğu bağlantı çift yığın (dual stack) çalışır: cihazınızın hem IPv4 hem IPv6 adresi olur. Bir siteye bağlanırken tarayıcınız sitenin IPv6 adresi varsa genellikle onu dener, yoksa IPv4 ile bağlanır. Bu geçiş kullanıcı için tamamen görünmezdir.

DNS sunucularının da IPv6 adresleri vardır. Örneğin Cloudflare'in IPv6 DNS adresleri 2606:4700:4700::1111 ve 2606:4700:4700::1001'dir. Diğer sağlayıcıların doğrulanmış IPv6 adresleri güncel DNS adresleri sayfamızda yer alıyor.

Bağlantımda IPv6 var mı?

1. IP Adresim sayfasını açın. Kartta IPv6 etiketi ve iki nokta üst üsteli bir adres görüyorsanız bağlantınız IPv6 kullanıyor demektir.
2. Windows'ta Komut İstemi'nde ipconfig yazın. fe80 dışında, 2 veya 3 ile başlayan bir "IPv6 Adresi" satırı varsa internet sağlayıcınız size genel IPv6 adresi veriyor demektir.
3. Yalnızca fe80 ile başlayan adres görüyorsanız, internet sağlayıcınız veya modeminiz IPv6'yı henüz sunmuyor olabilir. Modemin arayüzünde IPv6 ayarını kontrol edebilir veya sağlayıcınıza sorabilirsiniz.

IPv6 ve gizlilik

İlk IPv6 tasarımlarında adresin bir kısmı ağ kartının donanım (MAC) adresinden türetiliyordu ve bu, cihazın farklı ağlarda tanınmasını kolaylaştırıyordu. Bugün Windows, macOS, iOS ve Android, dışarıya bağlanırken belirli aralıklarla değişen geçici adresler kullanır. Bu yüzden IPv6 adresiniz, IPv4 adresinize göre sizi daha kolay tanınır hale getirmez. IP adresinizin görünmesini istemiyorsanız IP gizleme yöntemlerine göz atabilirsiniz.

IPv6, protokol olarak IPv4'ten daha hızlı veya daha güvenli değildir; asıl avantajı adres bolluğu ve cihazların NAT olmadan doğrudan adreslenebilmesidir. Terimlerin kısa açıklamaları için yeni başlayanlar için internet terimleri sözlüğümüze bakabilirsiniz.