DHCP Nedir? Cihazlar IP Adresini Nasıl Otomatik Alır

Bir kafeye girip Wi-Fi şifresini yazdığınızda telefonunuz birkaç saniye içinde internete çıkar. Bu sırada ne bir IP adresi yazarsınız ne de modemin adresini ararsınız. Arka planda bu işi sizin yerinize yapan hizmete DHCP denir. Evinizdeki bilgisayar, televizyon, akıllı saat ve yazıcı da adreslerini aynı yolla alır. IP adresinin ne olduğunu bildiğinizi varsayarak, bu yazıda adresin cihaza nasıl ulaştığını anlatıyoruz. Terimlerin kısa açıklamaları için internet terimleri sözlüğümüze bakabilirsiniz.

DHCP cihaza neleri verir?

Bir cihazın ağda çalışabilmesi için tek bir adres yetmez. DHCP sunucusu (evde modem) cihaza bir paket halinde şu bilgileri verir:

Modeminizin DNS ayarını değiştirdiğinizde evdeki tüm cihazların yeni DNS'i kullanmaya başlaması da bu sayededir: modem, değişikliği DHCP ile cihazlara dağıtır. Ayrıntısı DNS modemden mi cihazdan mı değiştirilmeli? yazımızda.

Adres nasıl alınır? Dört adımda DHCP

Cihaz ağa bağlandığı anda, modemle arasında kısa bir konuşma geçer:

1. Keşif: Cihaz henüz adresi olmadığı için ağdaki herkese "Burada adres dağıtan var mı?" diye seslenir.
2. Teklif: Modem, boşta duran adreslerden birini seçip "Sana şu adresi verebilirim" diye cevap verir.
3. İstek: Cihaz "Tamam, o adresi alıyorum" der.
4. Onay: Modem adresi o cihaza kaydeder ve diğer ayarlarla birlikte onaylar.

Teknik belgelerde bu dört adım İngilizce baş harfleriyle DORA (Discover, Offer, Request, Acknowledge) olarak geçer. Tüm konuşma genellikle bir saniyeden kısa sürer.

Adres havuzu

Modem, dağıtacağı adresleri önceden belirlenmiş bir aralıktan seçer. Bu aralığa DHCP havuzu denir. Örneğin 192.168.1.2 ile 192.168.1.254 arası ya da daha dar bir bölüm olabilir. Havuzun başlangıç ve bitiş adresleri modemin arayüzünde, genellikle LAN veya DHCP ayarları altında görünür.

Kira süresi ve adres yenileme

DHCP adresi cihaza satmaz, kiraya verir. Kira süresi dolunca adres boşa çıkar ve başka bir cihaza verilebilir. Bu sayede ağdan ayrılan misafir telefonları adresleri sonsuza kadar tutmaz.

Cihaz ağda kaldığı sürece bunu hiç fark etmezsiniz. Standartlara göre cihaz, kira süresinin yarısı dolduğunda modemden aynı adresi uzatmasını ister ve modem genellikle kabul eder. Bu yüzden sürekli açık kalan bir bilgisayarın yerel adresi çoğu zaman aylarca aynı kalır. Adresin değişmesi daha çok cihaz uzun süre kapalı kaldığında veya modem sıfırlandığında olur.

Adresi elle yenilemeniz gerekirse Windows'ta ipconfig /release ve ardından ipconfig /renew komutları kullanılır. Adımları "Geçerli bir IP yapılandırması yok" hatası rehberimizde gösterdik. Mac'te aynı iş Wi-Fi ayrıntılarındaki DHCP Kirasını Yenile düğmesiyle yapılır.

DHCP ile statik IP arasındaki fark

Bir cihaza adres vermenin iki yolu vardır: DHCP'den otomatik almak ya da adresi cihazın ayarlarına elle yazmak (statik IP). Günlük kullanımda DHCP neredeyse her zaman daha iyi seçimdir, çünkü çakışma riskini modem yönetir ve ağ değiştiğinde cihaz kendini otomatik uyarlar. İki yöntemin karşılaştırmasını ve hangi cihaza hangisinin uygun olduğunu statik ve dinamik IP adresi yazımızda ayrıntılı anlattık.

Windows'ta bu seçim, ağ bağlantısının özelliklerindeki IP ataması ayarında Otomatik (DHCP) olarak görünür. Android'de Wi-Fi ağının gelişmiş ayarlarında IP ayarları: DHCP seçeneği bulunur.

DHCP rezervasyonu (adres ayırma)

Yazıcı, ağ diski, güvenlik kamerası kaydedicisi gibi cihazların adresinin değişmemesi işinize gelir; aksi halde bilgisayar bir gün yazıcıyı bulamaz. Bunun en temiz yolu, adresi cihazda elle yazmak yerine modemde adres ayırma yapmaktır. Modem, cihazı fiziksel adresinden (MAC adresi) tanır ve her bağlandığında ona hep aynı IP adresini verir. Cihaz yine otomatik ayarda kalır, siz yalnızca modemde bir kural eklemiş olursunuz.

Bu ayar modem arayüzünde genellikle DHCP, LAN veya Adres Ayırma gibi bir başlık altında bulunur; menü adı markaya göre değişir. Ayırma yapmak için cihazın MAC adresine ihtiyacınız olur. Nerede görüleceğini bilgisayar adı, IP ve MAC adresi bulma rehberimizde anlattık.

Telefonlar ve bazı bilgisayarlar gizlilik için her Wi-Fi ağında farklı, rastgele bir MAC adresi kullanabilir. Adres ayırma yapacağınız cihazda, modeme o ağda gerçekten hangi MAC adresinin göründüğünü kontrol edin.

Sık görülen DHCP sorunları

Cihaz adres alamıyor (169.254 adresi)

Modem cevap vermezse Windows kendine 169.254 ile başlayan geçici bir adres verir ve "geçerli bir IP yapılandırması yok" uyarısı çıkar. Sebep çoğunlukla takılmış bir modem, kopuk bir kablo veya bilgisayarda elle girilmiş eski bir ayardır. Çözüm adımları: "Geçerli bir IP yapılandırması yok" hatası. Bu adres aralığının anlamı için özel IP adresi aralıkları yazımıza bakabilirsiniz.

İki cihaz aynı adresi kullanıyor

Bir cihaza havuzun içinden bir adres elle yazılmışsa modem aynı adresi başka bir cihaza da verebilir. Windows bu durumda IP adresi çakışması uyarısı gösterir ve cihazlardan biri internete çıkamaz. Belirtiler ve çözüm: IP adresi çakışması.

Ağda iki DHCP sunucusu var

Operatör modeminin arkasına bir kablosuz yönlendirici taktığınızda, iki cihaz da adres dağıtmaya çalışabilir. Bazı cihazlar birinden, bazıları diğerinden adres alır ve birbirlerini göremez; yazıcı veya akıllı TV "kaybolur". Çözüm, ikinci cihazı erişim noktası moduna almak ya da onun DHCP özelliğini kapatmaktır.

Havuz doldu

Havuz dar tutulmuşsa ve ağa çok sayıda cihaz bağlanıyorsa (misafir telefonları, akıllı ev cihazları), yeni gelen cihaza verilecek adres kalmaz. Belirti, eski cihazlar çalışırken yeni bağlanan cihazın internete çıkamamasıdır. Havuzu genişletmek veya kira süresini kısaltmak sorunu çözer.

Adres dağıtımı düzgün çalıştığında DHCP'yi hiç fark etmezsiniz. Sorunların neredeyse hepsi, otomatik sistemin yanına elle yapılmış bir ayar eklendiğinde başlar. Bu yüzden emin değilseniz cihazlarınızı otomatik ayarda bırakmak en güvenli yoldur.