Aile Dostu DNS: Çocuklar İçin Zararlı İçerik Filtreleyen DNS Ayarları

Evdeki tablet ilk kez çocuğunuzun eline geçtiğinde akla gelen soru genellikle aynıdır: "Karşısına uygunsuz bir şey çıkarsa?" Her cihaza tek tek program kurmadan atılabilecek en basit ilk adım, internetinizin DNS ayarını değiştirmektir. Bu yazıda hangi adresleri kullanacağınızı, ayarı nerede yapacağınızı ve bu yöntemin nerede yetersiz kaldığını anlatıyoruz.

Aile dostu DNS nasıl çalışır?

DNS (Alan Adı Sistemi), tarayıcıya yazılan site adını cihazların kullandığı IP adresine çeviren sistemdir. Terimlerin kısa açıklamaları için yeni başlayanlar için internet terimleri sözlüğümüze bakabilirsiniz.

Aile filtreli bir DNS sunucusu, yetişkin içerik veya zararlı yazılım yaydığı bilinen bir sitenin adresi sorulduğunda gerçek adresi vermez. Sonuçta site açılmaz; tarayıcı çoğu zaman "Bu siteye ulaşılamıyor" benzeri bir hata gösterir. Hangi sitelerin engelleneceğine siz değil, DNS sağlayıcısı karar verir.

Hangi aile DNS'ini kullanabilirsiniz?

Aşağıdaki adresler, güncel DNS adresleri sayfamızda sağlayıcıların resmi sayfalarından kontrol ettiğimiz listeden alınmıştır. Başka bir yerde gördüğünüz, kaynağı belirsiz "çocuk DNS'i" adreslerini kullanmayın.

• Cloudflare for Families: Zararlı yazılım ve yetişkin içerik sitelerini engeller.
• AdGuard Aile: Yetişkin içeriklerin yanında reklamları da engeller ve arama motorlarında güvenli aramayı zorunlu kılar.
• CleanBrowsing Aile: Yetişkin içeriklerin yanında filtreyi atlatmak için kullanılan bazı proxy ve VPN sitelerini de engellemeyi hedefler.
• OpenDNS FamilyShield: Hesap gerektirmeden yetişkin içerikleri engeller. Kategorileri kendiniz seçmek isterseniz OpenDNS nedir ve nasıl kullanılır yazımıza bakın.

Bağlantınız IPv6 kullanıyorsa IPv6 adreslerini de girmeniz gerekir (ör. Cloudflare for Families için 2606:4700:4700::1113 ve 2606:4700:4700::1003). Diğer sağlayıcıların IPv6 adresleri adres listemizde yer alıyor. Bağlantınızın IPv6 olup olmadığını ana sayfamızdaki IP aracıyla görebilirsiniz.

Yöntem 1: Modemde aile DNS'i (tüm ev için)

Modemde yapılan ayar; telefon, tablet, bilgisayar, akıllı TV ve oyun konsolu dahil evdeki Wi-Fi'a bağlanan her cihazı kapsar. Menü adları modem markasına göre değişir; genel adımlar şöyledir:

1. Tarayıcının adres çubuğuna modeminizin adresini yazın. Genellikle 192.168.1.1 veya 192.168.0.1'dir; doğru adres modemin altındaki etikette yazar.
2. Etiketteki kullanıcı adı ve şifreyle giriş yapın.
3. LAN, DHCP veya İnternet/WAN ayarları altında DNS alanlarını bulun.
4. Birincil alana 1.1.1.3, ikincil alana 1.0.0.3 yazın (veya tablodaki başka bir hizmeti seçin) ve kaydedin.
5. Cihazların yeni ayarı alması için Wi-Fi bağlantılarını kapatıp açın veya cihazları yeniden başlatın.

Önemli: Modemin yönetim şifresi hâlâ etiketteki şifreyse değiştirin. Aksi halde evdeki herhangi biri modeme girip filtreyi kapatabilir. Bazı internet sağlayıcılarının verdiği modemlerde DNS ayarı kilitli olabilir; bu durumda cihaz bazında ayar yapın. Modemden mi cihazdan mı değiştirmenin daha uygun olduğunu DNS'i modemden mi, cihazdan mı değiştirmeliyim? yazımızda karşılaştırdık.

Yöntem 2: Çocuğun cihazında aile DNS'i

Cihaz bazında ayar, yalnızca çocuğunuzun kullandığı cihazı filtreler. Evdeki yetişkinlerin internetine dokunmaz. Aşağıda kısa adımları veriyoruz; tüm platformların ayrıntılı anlatımı DNS ayarları nasıl değiştirilir rehberimizde.

Windows 11

1. Windows + I ile Ayarlar'ı açın, Ağ ve internet'e gidin.
2. Wi-Fi veya Ethernet bağlantınızı açın, DNS sunucusu ataması satırındaki Düzenle'ye basın.
3. Ayarı Elle yapın, IPv4'ü açın; Tercih edilen DNS kutusuna 1.1.1.3, Diğer DNS kutusuna 1.0.0.3 yazıp kaydedin.

Çocuğunuz bilgisayarda standart kullanıcı hesabıyla oturum açıyorsa bu ayarı kendisi değiştiremez. Yönetici hesabı kullanıyorsa istediği an geri alabilir.

Android

1. Ayarlar > Ağ ve internet > Özel DNS'e gidin (Samsung'da Bağlantılar > Diğer bağlantı ayarları > Özel DNS).
2. Özel DNS sağlayıcısı ana makine adı'nı seçin ve family.cloudflare-dns.com yazıp kaydedin.

Android'in Özel DNS ayarı hem Wi-Fi'da hem mobil veride geçerlidir. Bu, aile filtresi için modem ayarından daha kapsamlıdır.

iPhone ve iPad

1. Ayarlar > Wi-Fi'ye gidin ve bağlı ağın yanındaki (i) simgesine dokunun.
2. DNS'i Yapılandır'a dokunup Elle'yi seçin, mevcut adresleri silin ve 1.1.1.3 ile 1.0.0.3 adreslerini ekleyip kaydedin.

iPhone'da bu ayar yalnızca o Wi-Fi ağı için geçerlidir; mobil veride çalışmaz. Mobil veride de filtre istiyorsanız DNS sağlayıcısının resmi uygulamasını veya yapılandırma profilini kullanmanız gerekir.

Ayar çalışıyor mu? Nasıl kontrol edilir?

1. Windows'ta Başlat'a cmd yazıp Komut İstemi'ni açın.
2. ipconfig /flushdns yazıp Enter'a basın; eski kayıtlar temizlenir (ayrıntılar için DNS önbelleği temizleme rehberimize bakın).
3. nslookup ipdns.com.tr yazın. Cihaza doğrudan girdiyseniz "Sunucu" satırında aile DNS'inin adresini görürsünüz. Ayarı modeme girdiyseniz burada modemin adresi görünebilir; bu da normaldir.

Kontrolü asıl önemli olan yerde yapın: çocuğunuzun cihazında, onun kullandığı tarayıcı ve uygulamalarla.

Aile DNS'i neden tek başına yetmez?

Dürüst olmak gerekirse, DNS filtresi kararlı bir çocuğun kolayca aşabileceği bir önlemdir. Sınırlarını bilmek, yanlış bir güven duygusuna kapılmamanızı sağlar:

• Mobil veri: Modemdeki filtre yalnızca ev Wi-Fi'ında geçerlidir. Telefon mobil veriye geçtiğinde filtre kalmaz.
• DNS ayarını değiştirmek: Cihazda yönetici yetkisi olan biri DNS'i birkaç dokunuşla geri alabilir.
• VPN uygulamaları: Bir VPN açıldığında DNS sorguları genellikle VPN'in kendi sunucularına gider ve filtre devre dışı kalır.
• Tarayıcının güvenli DNS ayarı: Chrome, Edge ve Firefox'ta "güvenli DNS" başka bir sağlayıcıya ayarlanırsa tarayıcı sistemin DNS'ini atlar. Bunun nasıl çalıştığını şifreli DNS nedir? yazımızda anlattık.
• Site içindeki içerik: DNS bir siteyi bütün olarak açar ya da kapatır. Açık bir sosyal medya veya video sitesindeki tek tek içerikleri süzemez.
• Hatalı engeller: Hiçbir liste kusursuz değildir; bazen uygunsuz bir site açık kalır, bazen zararsız bir site engellenir.

Aile DNS'ini güçlendiren ek önlemler

• Cihazların ebeveyn denetimi: Android cihazlarda Google Family Link, iPhone ve iPad'de Ekran Süresi içindeki içerik kısıtlamaları, Windows'ta Microsoft'un aile hesabı özellikleri; uygulama yükleme onayı, yaş sınırı ve kullanım süresi gibi DNS'in yapamadığı şeyleri sağlar.
• Uygulama içi ayarlar: Video ve arama uygulamalarının kendi kısıtlı mod veya çocuk profili seçeneklerini açın.
• Standart kullanıcı hesabı: Çocuğun bilgisayarda yönetici olmayan bir hesapla oturum açmasını sağlayın.
• Modem şifresi: Modemin yönetim şifresini yalnızca yetişkinlerin bildiği bir şifreyle değiştirin.
• Konuşmak: Hiçbir teknik önlem, çocuğunuzla internette karşılaşabileceği şeyler hakkında açık bir konuşmanın yerini tutmaz.

Bir DNS'i değiştirmenin genel güvenlik yönlerini merak ediyorsanız DNS değiştirmek güvenli mi? yazımızı okuyabilirsiniz.