DNS Değiştirmek Güvenli mi? Faydaları ve Riskleri

DNS ayarını değiştirmek, bilgisayarınıza bir program kurmak ya da bir ayarın kilidini kırmak değildir. Cihazınıza, "site adreslerini artık şu sunucuya sor" demekten ibarettir. Bu yüzden "DNS değiştirmek güvenli mi?" sorusunun cevabı aslında bir başka soruya dayanır: Adresleri sorduğunuz sunucuya güveniyor musunuz?

DNS'i değiştirince tam olarak ne değişir?

DNS, site adlarını IP adreslerine çeviren sistemdir. Varsayılan olarak bu çeviriyi internet sağlayıcınızın sunucusu yapar. DNS'i değiştirdiğinizde değişen tek şey, çeviriyi yapan sunucudur:

• İnternet paketiniz, hızınız ve faturanız değişmez.
• Cihazınıza hiçbir şey kurulmaz; dosyalarınıza erişilmez.
• Siteler sizi yine aynı IP adresinizle görür. DNS değiştirmek sizi gizlemez.
• Ayar her an Otomatik konumuna döndürülebilir.

(Bu yazıda geçen terimlerin kısa açıklamalarını yeni başlayanlar için internet terimleri sözlüğümüzde bulabilirsiniz.)

DNS değiştirmenin faydaları

• Zararlı sitelere karşı ek koruma: Quad9 veya Cloudflare'in 1.1.1.2 adresi gibi hizmetler, bilinen zararlı yazılım ve oltalama (phishing, sizi kandırıp şifrenizi çalmaya çalışan sahte sayfa) sitelerinin adreslerini vermez.
• Aile koruması: Aile filtreli DNS'ler yetişkin içerikleri engeller. Modeme girildiğinde evdeki tüm cihazları kapsar.
• Yedek çözüm: İnternet sağlayıcınızın DNS'i arızalandığında siteler açılmaz. Başka bir DNS'e geçmek, bu tür kesintilerde işinizi görür.
• Gizlilik: Tanınmış sağlayıcıların çoğu şifreli DNS destekler. Şifreli DNS açıkken aynı ağdaki kişiler ve internet sağlayıcınız sorduğunuz site adlarını göremez.
• Reklamları azaltma: AdGuard DNS gibi hizmetler reklam ve izleyici alan adlarını engeller.
• Bazen daha hızlı ilk açılış: Bu kişiden kişiye değişir; kendi bağlantınızda nasıl ölçeceğinizi en hızlı DNS hangisi? yazımızda anlattık.

Bu hizmetlerin resmi adreslerini, filtreli ve filtresiz sürümleriyle güncel DNS adresleri sayfamızda topladık.

DNS değiştirmenin riskleri

1. Kaynağı belirsiz DNS adresleri

En büyük risk budur. DNS sunucusu, hangi site adının hangi adrese gideceğini söyleyen taraftır. Kötü niyetli bir DNS, bankanızın adını sorduğunuzda sizi gerçek banka yerine sahte bir sayfaya gönderebilir. "Her siteye giren DNS", "süper hızlı DNS" gibi başlıklarla paylaşılan, sahibi belli olmayan adresleri bu yüzden kullanmayın.

İyi haber şu: Bankalar, e-posta hizmetleri ve e-Devlet gibi siteler HTTPS kullanır. Sahte bir sunucu, o sitenin geçerli güvenlik sertifikasını kolayca sunamaz ve tarayıcınız "Bağlantınız gizli değil" gibi bir uyarı gösterir. Bu uyarıyı gördüğünüzde asla "yine de devam et" demeyin. Bu tür saldırıların nasıl çalıştığını ortadaki adam saldırıları yazımızda anlattık.

2. Gizlilik yeni sağlayıcıya geçer

Hangi siteleri ziyaret ettiğiniz bilgisi, DNS sorgularından çıkarılabilir. DNS'i değiştirdiğinizde bu bilgiyi internet sağlayıcınız yerine yeni DNS sağlayıcınız görür. Bu yüzden sağlayıcının gizlilik politikasını okuyun: Sorguları ne kadar süre saklıyor, kiminle paylaşıyor? Tanınmış sağlayıcılar bu bilgileri resmi sayfalarında yayımlar.

3. Filtreli DNS bazen yanlış engeller

Zararlı site veya reklam engelleyen DNS'ler, zaman zaman zararsız bir siteyi ya da bir uygulamanın ihtiyaç duyduğu bir adresi de engelleyebilir. Bir site veya uygulama DNS değişikliğinden sonra çalışmayı bıraktıysa, filtresiz bir sürümü deneyerek sebebin bu olup olmadığını anlayabilirsiniz.

4. Yanlış yazılan adres interneti keser

Adresteki tek bir hatalı rakam, sitelerin hiç açılmamasına yol açar. Bu tehlikeli değildir ama can sıkıcıdır; ayarı düzeltmek veya Otomatik'e döndürmek sorunu hemen çözer.

5. İş ve okul ağlarında sorun çıkabilir

Şirket bilgisayarları, iç sistemlere ulaşmak için şirketin kendi DNS'ine ihtiyaç duyar. Bir iş bilgisayarında DNS'i değiştirmek bu sistemlere erişimi bozabilir ve şirket kurallarına aykırı olabilir. Bu tür cihazlarda bilgi işlem biriminize danışmadan ayar yapmayın.

DNS'iniz gizlice değiştirilmiş olabilir mi?

Bazı zararlı yazılımlar, bilgisayarınızın veya modeminizin DNS ayarını sizden habersiz kendi sunucularına çevirir. Ayrıca yönetim şifresi hiç değiştirilmemiş modemler de bu tür saldırılara açıktır. Kontrol etmek kolaydır:

1. Windows'ta Komut İstemi'ni açıp ipconfig /all yazın ve DNS Sunucuları satırına bakın. Burada genellikle modeminizin adresi (ör. 192.168.1.1) veya kendi girdiğiniz tanınmış bir adres görünmelidir.
2. Modeminizin yönetim sayfasına girip DNS ayarlarına bakın. Siz girmediyseniz genellikle boş veya otomatik olmalıdır.
3. Tanımadığınız bir adres görürseniz ayarı Otomatik yapın, modeminizin yönetim şifresini değiştirin ve bilgisayarınızda güncel bir güvenlik taraması yapın.

Bir sitenin sizin cihazınızda gösterdiği adresten şüpheleniyorsanız, aynı alan adını DNS sorgulama aracımızla sorgulayıp sonucu karşılaştırabilirsiniz. Büyük sitelerin farklı DNS sunucularında farklı IP adresleri vermesinin normal olduğunu unutmayın; asıl uyarı işareti, tarayıcının sertifika hatası vermesidir.

Güvenilir bir DNS sağlayıcısı nasıl seçilir?

• Tanınmış olsun: Arkasında bilinen bir kurum bulunsun ve adreslerini kendi resmi sitesinde yayımlasın.
• Gizlilik politikası açık olsun: Sorguların ne kadar saklandığı ve kimle paylaşıldığı yazılı olsun.
• Şifreli DNS desteklesin: DoH veya DoT adresleri sunsun.
• Filtre politikası şeffaf olsun: Neyi, hangi gerekçeyle engellediği belli olsun.
• Adresi resmi kaynaktan alın: Bir videodaki veya mesajdaki adres yerine sağlayıcının kendi sayfasındaki adresi kullanın.

Erişim engelleri hakkında kısa bir not

DNS değiştirmenin bir dönem erişim kısıtlamalarını aşmak için kullanıldığını duymuş olabilirsiniz. Bugün kısıtlamalar çoğunlukla IP adresi veya bağlantı düzeyinde uygulandığı için DNS değişikliği bu konuda genellikle sonuç vermez. "Engelleri açar" vaadiyle paylaşılan bilinmeyen DNS adresleri ise yukarıda anlattığımız sahte site riskini taşır. DNS'i hız, güvenlik ve aile koruması için değiştirmek en doğru beklentidir.

Güvenli bir değişiklik için kontrol listesi

1. Mevcut DNS ayarınızın ekran görüntüsünü alın veya not edin.
2. Kullanacağınız sağlayıcıyı resmi adreslerin listesinden seçin.
3. Ayarı DNS ayarları nasıl değiştirilir rehberimizdeki adımlarla yapın; mümkünse şifreli DNS'i de açın.
4. Birkaç siteyi, özellikle bankanızın sitesini açın ve tarayıcının adres çubuğunda bir uyarı olmadığını kontrol edin.
5. Bir sorun yaşarsanız ayarı Otomatik'e döndürün.