Kısaca cevap
Alan adı almak için önce kısa ve kolay yazılan bir isim seçin, boşta olup olmadığını kontrol edin, ardından yetkili bir kayıt firmasından (registrar) belirli bir süre için kaydedin. Kayıttan hemen sonra otomatik yenilemeyi açın, iletişim e-postanızın doğru olduğundan emin olun ve hesabınızı iki adımlı doğrulamayla koruyun. .com.tr gibi .tr uzantıları, Türkiye'deki TRABIS sistemi üzerinden kaydedilir.
Bu sayfada
Bir işletme açarken tabelayı asmadan önce adını tescil ettirmeyi düşünürsünüz. İnternette bunun karşılığı alan adıdır: müşterilerinizin sizi bulacağı adres ve bilgi@ornek.com gibi e-posta adreslerinizin son kısmı. İyi haber şu ki alan adı almak birkaç dakikalık bir iştir. Asıl önemli olan, yıllar sonra başınızı ağrıtmayacak kararları baştan vermektir.
Alan adının ne olduğunu, uzantıları ve temel DNS kayıtlarını internet alan adı (domain) yazımızda anlattık. Bu rehber, işin uygulama tarafına odaklanıyor. Geçen terimlerin kısa tanımlarını internet terimleri sözlüğümüzde bulabilirsiniz.
1. Adım: İsmi seçin
İsim, alacağınız en kalıcı karardır. Sonradan değiştirmek; kartvizitleri, e-posta adreslerini ve arama motorundaki yerinizi de değiştirmek demektir. Seçerken şu soruları sorun:
- Telefonda söylenince doğru yazılıyor mu? Birine sesli söylediğinizde tek seferde yazabilmeli. Kısa çizgi, rakam ve çift harf (ör.
ornekk) yanlış yazılmaya açıktır. - Türkçe karakter sorun olur mu? Türkçe karakterli adlar kaydedilebilir, ama birçok kişi adresi "ç" yerine "c" ile yazar. Türkçe karakterli bir ad seçerseniz karaktersiz yazımını da alıp birini diğerine yönlendirmeyi düşünün.
- Başka bir markaya benziyor mu? Tanınmış bir marka adını içeren alan adları, marka sahibiyle hukuki anlaşmazlığa yol açabilir. Kendi markanızı veya adınızı kullanın.
- Kısa mı? Uzun isimler e-posta adresinde de uzun görünür. İki üç kelimeyi geçmemesi iyi bir ölçüdür.
Alan adında anahtar kelime bulunması arama sonuçlarında tek başına belirgin bir avantaj sağlamaz. Akılda kalan bir marka adı uzun vadede daha çok işe yarar.
2. Adım: Boşta mı, kontrol edin
İstediğiniz adın başkasına ait olup olmadığını iki yoldan öğrenebilirsiniz:
- Kayıt firmasının arama kutusu: Kayıt firmalarının sitelerinde alan adı arama kutusu bulunur. Adı yazdığınızda boşta olup olmadığı ve farklı uzantılardaki durumu görünür.
- Whois sorgusu: Domain whois sorgulama aracımıza adı yazın. Bir kayıt çıkarsa alan adı alınmıştır; sonuçta bitiş tarihini ve hangi firmada kayıtlı olduğunu görürsünüz.
Whois'te "kayıt bulunamadı" görmek çoğu zaman adın boşta olduğunu gösterir, ama kesin sonuç değildir. Bazı adlar kayıt otoritesi tarafından ayrılmıştır, bazıları silinme sürecindedir. Son sözü kayıt firmasının arama sonucu söyler.
Beğendiğiniz ad alınmışsa ama site açılmıyorsa bile sahibiyle doğrudan pazarlık yapmadan önce dikkatli olun. "Bu alan adı satılıktır" sayfaları üzerinden gelen tekliflerde ödeme yapmadan önce güvenilir bir aracı (escrow) hizmeti kullanılıp kullanılmadığını sorun.
3. Adım: .com mu, .com.tr mi?
Uzantı seçimi, hedef kitlenize ve kayıt koşullarına bağlıdır. Temel farklar şöyle:
| Konu | .com | .com.tr ve diğer .tr uzantıları |
|---|---|---|
| Yöneten sistem | Uluslararası kurallar (ICANN) ve uzantının kayıt otoritesi | Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun yürüttüğü TRABIS |
| Kimler alabilir? | Genellikle herkes | Uzantıya göre değişir; kayıtta kimlik veya vergi bilgisi istenebilir |
| Algı | Uluslararası, genel | Türkiye'de faaliyet gösteren bir işletme izlenimi |
| Nereden alınır? | Bu uzantıyı satan herhangi bir kayıt firmasından | TRABIS tarafından yetkilendirilmiş kayıt kuruluşlarından |
.tr alan adlarının kayıt koşulları son yıllarda değişti ve belge şartları alt uzantıya göre farklılık gösteriyor. Bu yüzden kayıt öncesinde seçtiğiniz kayıt kuruluşuna o uzantı için hangi bilgilerin istendiğini sorun.
Markanız sizin için önemliyse iki uzantıyı birden almak yaygın bir yöntemdir. Birini ana adres yaparsınız, diğerini ona yönlendirirsiniz. Böylece başkası benzer adresi kullanıp müşterilerinizi yanıltamaz.
4. Adım: Kayıt firmasını seçin
Alan adını doğrudan kayıt otoritesinden değil, onun yetkilendirdiği bir kayıt firmasından alırsınız. Firmalar arasında fark, fiyattan çok hizmet koşullarındadır. Karar verirken şunlara bakın:
- Yenileme ücreti: İlk yıl indirimli, sonraki yıllar pahalı olabilir. Kampanya fiyatına değil, yenileme fiyatına bakın.
- Transfer koşulları: Alan adını ileride başka firmaya taşımak istediğinizde transfer kodunu panelden kendiniz alabiliyor musunuz, yoksa destek talebi mi gerekiyor?
- DNS yönetimi: Panelde A, CNAME, MX ve TXT kayıtlarını kendiniz ekleyip silebiliyor musunuz? Bu kayıtları A kaydı ve CNAME farkı ile MX kaydı nedir yazılarımızda anlattık.
- Güvenlik özellikleri: İki adımlı doğrulama, transfer kilidi ve hesap hareketleri için e-posta bildirimi sunuluyor mu?
- Zorunlu ek hizmetler: Alan adıyla birlikte istemediğiniz paketlerin sepete otomatik eklenip eklenmediğini ödeme öncesinde kontrol edin.
Alan adını ve hostingi aynı firmadan almak zorunda değilsiniz. Ayrı tutmak, ileride hosting firmasını değiştirdiğinizde alan adınızın etkilenmemesini sağlar.
5. Adım: Kaydı tamamlayın
- Alan adını sepete ekleyin ve kayıt süresini seçin. Uzun süre seçmek unutma riskini azaltır.
- Sahip bilgilerini doğru girin. Şirket adına alınacaksa sahip olarak şirketi yazın; çalışanın veya ajansın kişisel adına kaydettirmek, ileride sahiplik anlaşmazlığı doğurabilir.
- İletişim e-postasını dikkatle seçin. Yenileme hatırlatmaları, transfer onayları ve güvenlik uyarıları bu adrese gelir.
- Ödemeyi yapın. Bazı uzantılarda kayıt birkaç dakika, bazılarında daha uzun sürebilir; tamamlandığında e-posta ile bildirim alırsınız.
Önemli: İletişim e-postası olarak yeni aldığınız alan adındaki bir adresi (ör. bilgi@ornek.com) kullanmayın. Alan adında bir sorun olursa o adrese e-posta gelmez ve uyarıları hiç göremezsiniz. Başka bir sağlayıcıdaki kişisel adresinizi kullanın.
Whois gizliliği: kişisel bilgileriniz görünür mü?
Alan adlarının kayıt bilgileri whois sorgusuyla herkese açık şekilde görülebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeler nedeniyle bireysel sahiplerin adı, adresi ve telefonu bugün çoğunlukla gösterilmez. Birçok kayıt firması ayrıca whois gizliliği (privacy) adı verilen bir seçenek sunar; bu seçenek açıkken herkese açık kayıtta sizin yerinize firmanın aracı bilgileri görünür.
Gizlilik, bilgilerinizi kayıt firmasından veya kayıt otoritesinden saklamaz. Siz yine alan adının sahibisiniz ve bilgilerinizin doğru olması gerekir. Yanlış veya sahte bilgiyle yapılan kayıtlar askıya alınabilir.
Otomatik yenileme: alan adını kaybetmenin en kolay yolu unutmaktır
Küçük işletmelerin alan adını kaybetmesinin en sık sebebi saldırı değil, unutulan yenilemedir. Kart süresi dolar, hatırlatma e-postası artık okunmayan bir adrese gider ve bir gün site açılmaz, e-postalar gelmez. Bunu önlemek için:
- Panelde otomatik yenilemeyi açın.
- Kayıtlı ödeme yönteminin son kullanma tarihini kontrol edin.
- Bitiş tarihini takviminize, bir ay öncesine hatırlatmayla ekleyin.
Süresi dolan alan adı hemen silinmez; bir süre sahibinin geri alabileceği bekleme dönemlerinden geçer. Ama bu dönemlerde geri almak normal yenilemeden pahalı olabilir ve site ile e-posta genellikle çalışmaz. Alan adınızın bitiş tarihini whois aracımızla dilediğiniz zaman görebilirsiniz.
Hesabınızı koruyun
Alan adınız, kayıt firmasındaki hesabınız kadar güvendedir. Hesabınızı ele geçiren biri DNS kayıtlarını değiştirip sitenizi ve e-postalarınızı başka yere yönlendirebilir veya alan adını başka firmaya taşıyabilir.
- Güçlü ve yalnızca bu hesapta kullandığınız bir şifre seçin. Güçlü şifre üretici aracımız bu iş için hazır.
- İki adımlı doğrulamayı açın.
- Transfer kilidini açık tutun. Bu kilit, izniniz olmadan alan adının başka firmaya taşınmasını zorlaştırır.
- Alan adı panelinizden geldiğini söyleyen e-postalardaki linklere tıklamayın; panele adresi kendiniz yazarak girin. Bu tür sahte e-postaları tanımak için oltalama linki nasıl anlaşılır yazımıza bakın.
- Hesabı bir ajans veya çalışan açtıysa, sahip ve yönetici olarak sizin de erişiminizin bulunduğundan emin olun.
Aldıktan sonra: siteyi ve e-postayı bağlamak
Alan adı tek başına bir şey yayınlamaz. Siteyi ve e-postayı çalıştırmak için DNS kayıtlarını girmeniz gerekir:
- Sitenin sunucusunu göstermek için A veya CNAME kaydı: A kaydı ve CNAME farkı.
- E-postaların doğru sunucuya gitmesi için MX kaydı: MX kaydı nedir.
- Kayıtları girdikten sonra sonucu DNS sorgulama aracımızla kontrol edebilir, değişikliğin yayılıp yayılmadığını DNS yayılım kontrolü ile izleyebilirsiniz.
İleride kayıt firmanızdan memnun kalmazsanız alan adını başka bir firmaya taşıyabilirsiniz. Bunun adımlarını alan adı transferi rehberimizde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Alan adı satın alınca sonsuza kadar benim mi olur?
Hayır. Alan adı belirli bir süre için kaydedilir ve bu süre bitmeden yenilenmesi gerekir. Yenilemediğiniz alan adı bir bekleme döneminin ardından silinir ve başkası tarafından alınabilir.
Alan adı ile hosting aynı firmadan mı alınmalı?
Zorunlu değil. Alan adını bir firmadan, hostingi başka bir firmadan alıp DNS kayıtlarıyla birbirine bağlayabilirsiniz. Ayrı firmalar kullanmak, hosting firmasını değiştirmek istediğinizde alan adınızı etkilemeden taşınmanızı kolaylaştırır.
Hem .com hem .com.tr almam gerekir mi?
Zorunlu değil ama markanız için önemliyse ikisini birden almak, başkasının benzer adresi kullanmasını önler. Birini ana adres yapıp diğerini ona yönlendirmeniz yeterlidir.
Whois gizliliği açıkken alan adının sahibi olduğumu nasıl kanıtlarım?
Gizlilik yalnızca herkese açık sorgularda bilgilerinizi saklar. Kayıt firmasındaki hesabınızda ve kayıt otoritesinin kayıtlarında siz sahip olarak görünmeye devam edersiniz; bu yüzden hesap bilgilerinizin doğru ve güncel olması önemlidir.
Boşta görünen bir alan adını neden kaydedemiyorum?
Bazı adlar kayıt otoritesi tarafından ayrılmış olabilir, bazıları yüksek fiyatlı özel ad (premium) olarak satışa çıkarılmış olabilir veya silinme sürecinde bekliyor olabilir. Kayıt firmasının sitesinde çıkan açıklama sebebi genellikle gösterir.



