Kısaca cevap
DNS sızıntısı, VPN açıkken cihazınızın site adı sorgularını VPN'in şifreli tüneli yerine yine internet sağlayıcınızın DNS sunucusuna göndermesidir. Bu durumda IP adresiniz gizlense bile hangi siteleri ziyaret ettiğiniz internet sağlayıcınız tarafından görülebilir. Kontrol etmek için VPN açıkken bir DNS sızıntısı test sitesini açın: sonuçlarda kendi internet sağlayıcınızın adı çıkıyorsa sızıntı var demektir. Çözüm genellikle VPN uygulamasındaki DNS sızıntısı koruması ayarını açmaktır.
Bu sayfada
Bir VPN'in size verdiği söz basittir: "Trafiğiniz benim şifreli tünelimden geçecek, internet sağlayıcınız ne yaptığınızı göremeyecek." Bu sözün çoğu zaman gözden kaçan bir istisnası vardır. Siz bir siteyi açmadan önce cihazınız o sitenin adresini sorar. Bu soru tünelin dışına çıkarsa, sayfanın kendisi şifreli gitse bile hangi siteye gittiğiniz bilgisi açıkta kalır. Buna DNS sızıntısı (DNS leak) denir.
DNS sızıntısı tam olarak nedir?
DNS, tarayıcıya yazdığınız site adını IP adresine çeviren sistemdir. VPN (Sanal Özel Ağ) ise internet trafiğinizi şifreleyip başka bir sunucu üzerinden geçiren hizmettir. Bu terimlerin kısa açıklamalarını internet terimleri sözlüğümüzde bulabilirsiniz.
VPN doğru çalıştığında iki şey birlikte olur:
- Sayfa trafiğiniz VPN tünelinden geçer; siteler sizi VPN sunucusunun IP adresiyle görür.
- DNS sorgularınız da tünelden geçer ve genellikle VPN sağlayıcısının DNS sunucusu tarafından cevaplanır.
DNS sızıntısında birinci madde çalışır ama ikinci madde çalışmaz. Sorgular, VPN'den önceki normal yoldan, yani çoğunlukla modeminiz üzerinden internet sağlayıcınızın DNS sunucusuna gider. Ekrandaki her şey yolunda görünür; siteler açılır, IP adresiniz değişmiştir. Sızıntıyı ancak özel bir testle fark edersiniz.
DNS sızıntısı neyi açığa çıkarır?
- Ziyaret ettiğiniz site adları: Şifresiz DNS sorgularını gören taraf, hangi sitelere girdiğinizi görebilir. Sayfaların içeriğini ise HTTPS sayesinde göremez.
- Gerçek konumunuza dair ipucu: Siteler sizi VPN'in ülkesinde görürken, DNS sorgusunun Türkiye'deki bir internet sağlayıcısından gelmesi tutarsızlık yaratır. Bazı hizmetler bu farkı fark edebilir.
- DNS düzeyindeki kısıtlamalar: Sorgular yerel DNS'e gittiği için, DNS düzeyinde uygulanan filtreler VPN açıkken de etkili olmaya devam edebilir.
DNS sızıntısı, cihazınıza zarar veren bir saldırı değildir. Ama VPN'i gizlilik için kullanıyorsanız, beklediğiniz korumanın önemli bir parçasının eksik olduğu anlamına gelir.
DNS sızıntısı neden olur?
- İşletim sisteminin davranışı: Windows, cevabı hızlı almak için DNS sorgusunu birden fazla ağ bağlantısına aynı anda gönderebilir. VPN bunu engellemiyorsa sorgunun bir kopyası normal bağlantıdan çıkar.
- IPv6: Bazı VPN'ler yalnızca IPv4 trafiğini tünele alır. Bağlantınız IPv6 da kullanıyorsa IPv6 üzerinden yapılan DNS sorguları tünelin dışında kalabilir. IPv6'nın ne olduğunu IPv6 nedir? yazımızda anlattık.
- Elle girilmiş DNS ayarları: Cihazınıza veya modeminize elle bir DNS adresi girdiyseniz, bazı VPN uygulamaları bu ayarı devralmak yerine olduğu gibi bırakabilir.
- Bölünmüş tünel (split tunneling): Bazı uygulamaların VPN dışında kalmasına izin veren bu özellik açıksa, o uygulamaların DNS sorguları da VPN dışından gider.
- VPN bağlantısının kopması: VPN bir anlığına kesildiğinde cihaz normal bağlantıya döner ve sorgular açıkta gider. "Kill switch" (bağlantı kesilince interneti durdurma) özelliği bunu önler.
- Eski Android sürümleri: Android 9'da VPN açıkken Özel DNS ayarı beklendiği gibi çalışmayabilir; bu durum Android 10 ile düzeltilmiştir.
DNS sızıntısı nasıl kontrol edilir?
Önce bir not: Sitemizdeki IP adresi aracı yalnızca sitelerin gördüğü IP adresinizi gösterir; bir DNS sızıntısı testi değildir. VPN'in IP adresinizi değiştirip değiştirmediğini görmek için kullanışlıdır, ama DNS sorgularınızın nereye gittiğini ölçemez. Bunun için DNS sızıntısı testi yapan ayrı bir site gerekir.
Bu amaçla en çok bilinen sitelerden ikisi dnsleaktest.com ve browserleaks.com (DNS testi bölümü) sitelerdir. Bu siteler, tarayıcınıza kendi kontrol ettikleri rastgele alan adlarını sorgulatır ve bu sorguların hangi DNS sunucusundan geldiğini size gösterir.
- Önce VPN kapalıyken test sitesini açın ve testi çalıştırın. Sonuçlarda görünen sağlayıcı adlarını not edin. Bu, sizin "normal" DNS'inizdir; çoğunlukla internet sağlayıcınızın adı görünür.
- VPN'i açın ve bağlantının kurulduğundan emin olun.
- Tarayıcıyı kapatıp açın; mümkünse DNS önbelleğini temizleyin.
- Aynı testi tekrar çalıştırın. Siteler genellikle hızlı ve kapsamlı olmak üzere iki test sunar; kapsamlı olanı seçin.
- İki sonucu karşılaştırın.
Sonuç nasıl yorumlanır?
| VPN açıkken sonuçlarda görünen | Anlamı |
|---|---|
| Yalnızca VPN sağlayıcınızın veya onun kullandığı sunucuların adı | Sızıntı yok. Sorgular tünelden gidiyor. |
| Kendi internet sağlayıcınızın adı (VPN kapalıyken gördüğünüz sonuçla aynı) | Sızıntı var. Sorgular tünelin dışına çıkıyor. |
| Hem VPN'in hem internet sağlayıcınızın adı | Kısmi sızıntı var. Sorguların bir kısmı açıkta gidiyor. |
| Cloudflare, Google gibi herkese açık bir DNS sağlayıcısı | Tarayıcıda veya VPN'de bu sağlayıcı seçiliyse normal olabilir. Emin olmak için ayarlarınızı kontrol edin. |
Testi hem Wi-Fi'da hem mobil veride, ayrıca kullandığınız her tarayıcıda ayrı ayrı yapmanız önerilir. Bir tarayıcıda sonuç temiz çıkarken başka bir uygulamanın sorguları farklı bir yoldan gidebilir.
DNS sızıntısı nasıl önlenir?
- VPN uygulamasının ayarlarına bakın: Tanınmış VPN uygulamalarının çoğunda "DNS sızıntısı koruması", "VPN'in DNS'ini kullan" veya benzer adlı bir seçenek bulunur. Açık olduğundan emin olun. Seçeneğin adı uygulamadan uygulamaya değişir.
- Kill switch'i açın: VPN bağlantısı koptuğunda interneti durduran bu özellik, anlık sızıntıları önler.
- IPv6 desteğini kontrol edin: VPN'iniz IPv6'yı desteklemiyorsa, uygulamanın IPv6 sızıntısını engelleme seçeneği olup olmadığına bakın.
- Android'de ek ayar: Android'de VPN ayarlarındaki "Her zaman açık VPN" ve "VPN olmadan bağlantıları engelle" seçenekleri, VPN kapalıyken hiçbir trafiğin çıkmamasını sağlar.
- Uygulamayı güncel tutun: Sızıntıya yol açan hatalar genellikle güncellemelerle giderilir.
- Testi tekrarlayın: Ayar değişikliğinden, uygulama güncellemesinden veya yeni bir ağa geçtikten sonra testi yeniden çalıştırın.
Bu adımlardan sonra sızıntı sürüyorsa VPN sağlayıcınızın destek ekibine başvurun. Sızıntıyı gideremeyen bir VPN, gizlilik için güvenebileceğiniz bir VPN değildir.
Şifreli DNS, DNS sızıntısını çözer mi?
Kısmen. Şifreli DNS (DoH/DoT) açıksa sorgularınız VPN dışına çıksa bile internet sağlayıcınız sorulan site adlarını okuyamaz. Ancak sorgular yine VPN'in dışından, sizin gerçek IP adresinizle DNS sağlayıcısına ulaşır. Yani bilgiyi internet sağlayıcınız yerine seçtiğiniz DNS sağlayıcısı görür. Şifreli DNS iyi bir ek önlemdir ama VPN'in DNS korumasının yerini tutmaz.
VPN seçerken nelere dikkat etmeli?
DNS sızıntısı, VPN'in işini tam yapıp yapmadığını gösteren testlerden yalnızca biridir. Bilinmeyen, özellikle "tamamen ücretsiz ve sınırsız" vaat eden VPN uygulamaları trafiğinizi kendileri kaydedebilir veya reklam amacıyla kullanabilir. VPN'i yalnızca resmi uygulama mağazalarından ve kayıt tutmama politikasını açıkça yayımlayan tanınmış sağlayıcılardan edinin. VPN, proxy ve Tor arasındaki farkları ve riskleri IP adresi gizleme rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.
DNS'i hangi sağlayıcıya emanet etmenin gizliliği nasıl etkilediğini ise DNS değiştirmek güvenli mi? yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
IP adresim VPN'in ülkesini gösteriyor, yine de DNS sızıntısı olabilir mi?
Evet. IP adresinin değişmesi, sayfa trafiğinizin VPN'den geçtiğini gösterir. DNS sorguları ise ayrı bir yoldan gidebilir. Bu yüzden IP kontrolüne ek olarak DNS sızıntısı testi yapmanız gerekir.
DNS sızıntısı testinde Cloudflare veya Google görünüyor, bu sızıntı mı?
Tek başına sızıntı sayılmaz. Tarayıcınızda veya VPN uygulamanızda bu sağlayıcılardan biri seçiliyse sorgular VPN üzerinden ona gidiyor olabilir. Asıl uyarı işareti, sonuçlarda kendi internet sağlayıcınızın adını görmenizdir.
Ücretsiz VPN'lerde DNS sızıntısı daha mı sık olur?
Bunu genelleyen güvenilir bir veri yok. Ancak kaynağı belirsiz ücretsiz VPN'ler DNS sızıntısından daha büyük gizlilik riskleri taşıyabilir; VPN'i yalnızca resmi uygulama mağazalarından ve tanınmış sağlayıcılardan edinin.
DNS sızıntısı bilgisayarıma virüs bulaştırır mı?
Hayır. DNS sızıntısı bir virüs veya saldırı değil, bir gizlilik açığıdır. Ziyaret ettiğiniz site adlarının, görmesini istemediğiniz bir tarafa, çoğunlukla internet sağlayıcınıza gitmesi anlamına gelir.
Telefonda da DNS sızıntısı testi yapabilir miyim?
Evet. VPN'i açtıktan sonra telefonun tarayıcısıyla aynı test sitesini açmanız yeterlidir. Testi hem Wi-Fi'da hem mobil veride ayrı ayrı yapmanız daha doğru sonuç verir.
