Kısaca cevap
Bir hesabın ele geçirildiğini gösteren en net işaretler, sizin yapmadığınız girişler, gönderilmiş mesajlar ve değişmiş ayarlardır. E-posta adresinizin bilinen veri sızıntılarında geçip geçmediğini Have I Been Pwned gibi bir servisle öğrenebilirsiniz. Şüphe varsa önce e-posta şifrenizi temiz bir cihazdan değiştirin, tüm açık oturumları kapatın, iki adımlı doğrulamayı açın ve aynı şifreyi kullandığınız diğer hesapları da değiştirin.
Bu sayfada
Bir sabah bir arkadaşınız "Bana tuhaf bir link gönderdin, sen mi yazdın?" diye mesaj atar. Ya da e-posta kutunuzda hiç istemediğiniz bir "şifre sıfırlama" iletisi görürsünüz. İlk tepki genellikle endişedir. Oysa çoğu durumda hasar sınırlıdır ve doğru adımlar sırayla atıldığında hesap kısa sürede güvene alınır.
Bu rehberde önce işaretleri, sonra e-posta adresinizin bilinen sızıntılarda olup olmadığını nasıl kontrol edeceğinizi, en son da ne yapmanız gerektiğini anlatıyoruz. Amaç korkutmak değil; neye bakacağınızı ve nereden başlayacağınızı netleştirmek.
Veri sızıntısı ile hesap ele geçirme aynı şey mi?
İkisi sık karıştırılır ama farklıdır:
- Veri sızıntısı: Üye olduğunuz bir şirketin sistemlerinden kullanıcı bilgileri dışarı çıkar. Bu sizin bir hatanız değildir. Sızan bilgiler e-posta adresi, telefon, ad ve bazen şifreler (genellikle şifrelenmiş veya karıştırılmış halde) olabilir.
- Hesap ele geçirme: Biri sizin hesabınıza girer. Bu, sızan bir şifrenin denenmesiyle, oltalama sayfasına yazılan bir şifreyle veya cihazınıza bulaşan zararlı bir programla olabilir.
Bir sızıntıda yer almak hesabınızın ele geçirildiği anlamına gelmez. Ama o hizmette kullandığınız şifreyi başka yerlerde de kullanıyorsanız, diğer hesaplarınız da risk altına girer. Bağlantı buradadır.
Hesabınızın ele geçirildiğini gösteren işaretler
- Tanımadığınız bir cihazdan, konumdan veya saatte giriş yapıldığını bildiren uyarılar.
- Sizin göndermediğiniz mesajlar, paylaşımlar veya e-postalar; tanıdıklarınızın bununla ilgili size yazması.
- Siz istemediğiniz halde gelen şifre sıfırlama veya doğrulama kodu mesajları.
- Şifrenizin artık çalışmaması, kurtarma e-postası veya telefon numarasının değişmiş olması.
- E-posta hesabınızda sizin kurmadığınız bir yönlendirme veya filtre kuralı, gönderilmiş öğelerde tanımadığınız iletiler.
- Alışveriş veya ödeme hesaplarında bilmediğiniz siparişler ya da harcamalar.
Giriş uyarılarında gösterilen konum, IP adresinden yapılan bir tahmindir ve sık sık yanlış çıkar. Mobil veride başka bir şehir görünmesi normaldir. Bunun sebeplerini IP konumu neden yanlış çıkar yazımızda anlattık. Bir IP adresinin kabaca hangi sağlayıcıya ait olduğunu merak ederseniz IP adresi sorgulama aracımıza bakabilirsiniz. Konumdan çok, cihaz türüne ve saate bakın: kullanmadığınız bir cihaz türü veya uyuduğunuz bir saat daha anlamlı bir işarettir.
E-postanız bilinen bir sızıntıda var mı?
Bazı servisler, kamuya açık hale gelmiş veri sızıntılarını toplar ve e-posta adresinizin bunlarda geçip geçmediğini gösterir. Bu alandaki en bilinen ücretsiz servis Have I Been Pwned'dir.
- Tarayıcınızın adres çubuğuna
haveibeenpwned.comyazın. Arama motorundaki reklamlardan veya bir mesajdaki linkten değil, adresi kendiniz yazarak girin. - Kutuya e-posta adresinizi yazın ve kontrol düğmesine basın.
- Sonuçta adresinizin geçtiği sızıntılar, hizmetin adı, tarihi ve sızan bilgi türleriyle (e-posta, şifre, telefon vb.) listelenir.
Bu kontrolde yalnızca e-posta adresinizi yazarsınız; şifre istenmez. Bir site "şifrenizi de yazın, kontrol edelim" diyorsa oradan uzaklaşın.
Sonuçlar ne anlama gelir?
| Sonuç | Ne yapmalısınız? |
|---|---|
| Hiçbir sızıntıda yok | İyi bir işaret, ama her sızıntı bu listelere girmez. Farklı şifre ve iki adımlı doğrulama alışkanlığına devam edin. |
| Yalnızca e-posta, ad veya telefon sızmış | Hesabınıza doğrudan erişim sağlamaz, ama size özel görünen oltalama mesajları için kullanılabilir. Adınızla hitap eden mesajlara da dikkatle yaklaşın. |
| Şifreler de sızmış | O hizmetteki şifrenizi ve aynı şifreyi kullandığınız her hesabı değiştirin. |
| Kullanmadığınız veya hiç duymadığınız bir hizmette çıkmışsınız | Unuttuğunuz eski bir üyelik olabilir ya da o hizmet verisini başka bir şirketten almış olabilir. Eski şifrelerinizi hâlâ kullanıyorsanız değiştirin. |
Şifrelerinizi güvenle kontrol etmek
Kayıtlı şifrelerinizin bilinen sızıntılarda görünüp görünmediğini, kullandığınız tarayıcının veya şifre yöneticisinin yerleşik kontrol özelliği gösterebilir. Chrome'daki şifre kontrolü, Apple cihazlardaki güvenlik önerileri ve Edge'in şifre izleme özelliği buna örnektir. Bu araçlar aynı şifreyi birden fazla yerde kullandığınızı da bildirir.
Şüpheleniyorsanız: hangi sırayla ne yapmalı?
Sıra önemlidir. Önce diğer hesapların anahtarı olan e-posta hesabınızı güvene alın.
- Temiz bir cihaz kullanın. Cihazınıza zararlı bir program bulaştığından şüpheleniyorsanız, şifre değiştirme işlemlerini güvendiğiniz başka bir cihazdan yapın.
- E-posta şifrenizi değiştirin. Yeni şifre uzun, rastgele ve başka hiçbir yerde kullanılmamış olsun. Güçlü şifre nasıl oluşturulur yazımız ve şifre üretici aracımız yardımcı olur.
- Tüm oturumları kapatın. Hesap ayarlarındaki "cihazlarınız" veya "aktif oturumlar" bölümünden, tanımadığınız cihazlar dahil diğer tüm oturumları sonlandırın.
- Kurtarma bilgilerini kontrol edin. Kurtarma e-postası ve telefon numarası sizin mi? Değiştirilmişse düzeltin.
- Yönlendirme kurallarına ve bağlı uygulamalara bakın. E-posta hesabında sizin kurmadığınız yönlendirme ve filtre kurallarını silin. Hesabınıza erişim izni verilmiş, tanımadığınız üçüncü taraf uygulamaların iznini kaldırın.
- İki adımlı doğrulamayı açın. Adımlar iki adımlı doğrulama rehberimizde.
- Diğer hesaplara geçin. Aynı veya benzer şifreyi kullandığınız her hesapta aynı adımları uygulayın.
- Para varsa bankayı arayın. Kart bilgisi kayıtlı bir hesap etkilendiyse veya bilmediğiniz bir harcama gördüyseniz bankanızı kartın arkasındaki numaradan arayın.
- Çevrenizi bilgilendirin. Hesabınızdan mesaj gönderildiyse tanıdıklarınıza, o mesajlardaki linklere tıklamamalarını söyleyin.
Hesaba hiç giremiyorsanız
Şifreniz ve kurtarma bilgileriniz değiştirilmişse, hizmetin resmi hesap kurtarma sayfasını kullanın. Adresi kendiniz yazın veya resmi uygulamanın "şifremi unuttum" bölümünden ilerleyin. Kurtarma süreci birkaç gün sürebilir; sabırlı olun.
Sosyal medyada "hesabınızı geri getiririz" diyen kişiler, sayfalar veya ücretli "kurtarma uzmanları" çoğu zaman ikinci bir dolandırıcılıktır. Hiç kimseyle şifrenizi, doğrulama kodunuzu veya kimlik belgenizin fotoğrafını paylaşmayın. Bu tür mesajları tanımak için sahte SMS dolandırıcılığı ve oltalama linki nasıl anlaşılır yazılarımıza bakabilirsiniz.
Bir dahaki sefere daha az etkilenmek için
- Her hesapta farklı bir şifre kullanın; bunu kolaylaştırmak için bir şifre yöneticisinden yararlanın.
- E-posta, telefon hesabı ve bankacılık gibi önemli hesaplarda iki adımlı doğrulamayı açık tutun.
- Kullanmadığınız eski üyelikleri kapatın. Hiç kullanmadığınız bir hizmetteki verileriniz de sızıntıya konu olabilir.
- Bazı sızıntı kontrol servisleri, adresiniz yeni bir sızıntıda çıktığında e-postayla bildirim gönderme seçeneği sunar. Bu seçeneği yalnızca servisin resmi sitesinden açın.
Bu yazıda geçen terimlerin açıklamalarını internet terimleri sözlüğümüzde bulabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
E-postam bir sızıntıda çıktı, hesabım ele geçirildi mi demek?
Hayır, bu yalnızca o hizmetin veritabanındaki bilgilerinizin bir sızıntıda yer aldığını gösterir. Asıl risk, o hizmette kullandığınız şifreyi başka yerlerde de kullanmışsanız ortaya çıkar. O şifreyi kullandığınız her yerde değiştirin.
Hiçbir sızıntıda çıkmadım, güvende miyim?
Bu iyi bir işaret ama güvence değildir. Kontrol servisleri yalnızca kendilerine ulaşan ve doğrulanan sızıntıları listeler. Her hesapta farklı şifre ve iki adımlı doğrulama kullanmak, sonuç ne olursa olsun geçerli önlemlerdir.
Şifremi bir siteye yazıp sızdı mı diye kontrol etmeli miyim?
Tanımadığınız sitelere asla şifrenizi yazmayın. Tarayıcınızın veya şifre yöneticinizin yerleşik şifre kontrolü, şifrelerinizi bilinen sızıntılarla güvenli bir şekilde karşılaştırabilir. Şüphelendiğiniz bir şifreyi kontrol etmek yerine doğrudan değiştirmek daha basittir.
Hesabıma giremiyorum, ne yapmalıyım?
Yalnızca hizmetin resmi hesap kurtarma sayfasını kullanın. Adresi kendiniz yazın veya resmi uygulamadan ulaşın. Sosyal medyada hesabınızı geri getirmeyi teklif eden kişilere ve sayfalara güvenmeyin; bunlar çoğu zaman ikinci bir dolandırıcılıktır.
Giriş uyarısında başka bir şehir görünüyor, hesabım hacklendi mi?
Her zaman değil. IP adresinden tahmin edilen konum sık sık yanlış çıkar; özellikle mobil veride başka bir şehir görünmesi normaldir. Cihaz türü ve saat size uymuyorsa ise o oturumu kapatıp şifrenizi değiştirin.
